१८५ वर्षअघि नेपालबाट लगिएको बिरुवाले बेलायत आजित

‘वाइल्डलाइफ एन्ड कन्ट्रिसाइड एक्ट १९८१’ ले बेलायतमा हिमालयन बल्सम रोप्न वा जंगलमा हुर्काउन निषेध गरेको छ । बेलायतको हर्ट्स एन्ड मिडलसेक्स वाइल्डलाइफ ट्रस्टले हिमालय क्षेत्रमा पाइने ‘प्याथोलजिकल रस्ट फङ्गस’ प्रयोग गरी यसको वृद्धि रोक्न प्रयास गर्ने जनाएको छ ।

रोयल बोटानिकल गार्डेन, एडिनबरामा कार्यरत बायोडाइभर्सिटी वैज्ञानिक भाष्कर अधिकारीका अनुसार हिमालयन बल्सम सन् १८३९ तिर बेलायती नागरिकले सजावटका लागि नेपालबाट भित्र्याएका हुन् । यो वनस्पति मेदेखि नोभेम्बरसम्म फुल्छ र यसको फल फुटेर जताततै फैलने गर्छ । ‘यसले रैथाने जैविक विविधतालाई जोखिममा पारेपछि बेलायतले प्रतिबन्ध लगाएको छ,’ सन् २००६ देखि रोयल बोटानिकल गार्डेनमा कार्यरत अधिकारीले भने ।

नेपालमा भेटिने यस्ता धेरैजसो मिचाहा वनस्पति दक्षिण अमेरिकाबाट आएको अधिकारी बताउँछन् । नेपालमा बाह्य मिचाहा प्रजातिहरुको फैलावट प्रमुख वातावरणीय समस्या बनेको उनले जनाए । ‘यसका कारण रैथाने र निश्चित भौगोलिक क्षेत्रमा मात्र पाइने प्रजाति लोप भएका उदाहरणसमेत छन्,’ उनले थपे ।